Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Mal Paylaşımı

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Türk Hukuk sisteminde evlilik birliğinin temelini sarsan en ağır ihlallerden biri olan zina (aldatma), eşlerin yalnızca şahsi, sosyal ve duygusal statülerini değil, aynı zamanda evlilik süresince inşa ettikleri ekonomik haklarını da derinden etkileyen mutlak bir boşanma sebebidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK), aile kurumunun manevi bütünlüğünü korumak ve eşler arasındaki karşılıklı sadakat yükümlülüğünün ihlali durumunda mağdur olan eşin ekonomik geleceğini güvence altına almak amacıyla son derece spesifik ve özel düzenlemeler ihdas etmiştir.

Bu kapsamlı hukuki rehberin temel odak noktasını; zina eyleminin mahkeme huzurunda somut delillerle kanıtlanması durumunda, evlilik birliği içerisinde edinilmiş malların tasfiyesinin (mal paylaşımının) nasıl yapılacağı ve kanun koyucunun kusurlu eşe yönelik uyguladığı yasal yaptırımların sınırları oluşturmaktadır.

Zira kamuoyunda ve müvekkil adayları arasında en sık karşılaşılan hukuki yanılgılardan biri, aldatan eşin evlilik süresince edinilen mallardaki tüm haklarını otomatik olarak kaybedeceği veya şahsi mallarına el konulacağı inancıdır. Oysa Türk Medeni Kanunu, kusur ile mülkiyet hakkı arasında son derece hassas bir denge kurmuştur. Bu denge, adaletin tecellisi için hem duygusal mağduriyeti onarmayı hem de anayasal bir hak olan mülkiyet hakkını korumayı amaçlar.

Zina (Aldatma) Nedir ve Boşanma Sebebi Olarak Hukuki Önemi

Medeni Hukuk disiplininde ve Yargıtay içtihatlarında zina kavramı son derece dar ve katı bir çerçevede tanımlanmıştır. Zina; hukuken geçerli bir evlilik birliği devam ederken, eşlerden birinin karşı cinsten üçüncü bir kişiyle bilerek ve isteyerek (iradi olarak) cinsel ilişkiye girmesi eylemidir. Türk Medeni Kanunu Madde 161 kapsamında düzenlenen bu eylem mutlak ve özel bir boşanma sebebidir.

Bir boşanma sebebinin mutlak olması, zina eyleminin usulüne uygun delillerle ispatlanması halinde hakimin evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığını (tarafların bir araya gelip gelemeyeceğini, evliliğin çekilmez hale gelip gelmediğini) ayrıca araştırmasına gerek kalmaksızın doğrudan boşanma kararı vermekle yasal olarak yükümlü olduğu anlamına gelir.

Zinanın özel boşanma sebebi olması ise, kanun koyucunun bu fiili diğer geçimsizlik hallerinden ayırarak ismen ve özel şartlarla düzenlemiş olmasını ifade eder.

Zina Sayılmayan Ancak Evlilik Birliğini Sarsan Haller

Hukuki süreçte davanın kaderini belirleyen en önemli unsurlardan biri eylemin hukuki nitelendirmesinin doğru yapılmasıdır. Her sadakatsizlik eylemi hukuken zina statüsüne girmez. Örneğin;

• Eşin üçüncü bir kişiyle flört etmesi, romantik mesajlaşmaları,

• Başkasıyla öpüşmesi veya sarılması,

• Eşcinsel nitelikteki ilişkiler (Yargıtay uygulamalarına göre bu durum zina değil, haysiyetsiz hayat sürme veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması kapsamındadır),

• İrade dışı gerçekleşen durumlar (tecavüze uğrama vb.) iradi bir kusur barındırmadığı için zina teşkil etmez.

  
  

Bu tür eylemler sadakat yükümlülüğünün ağır ihlali olup TMK Madde 166/1 (Evlilik birliğinin temelinden sarsılması - genel sebep) veya TMK Madde 163 (Haysiyetsiz hayat sürme) kapsamında değerlendirilir. Eylemin zina (TMK 161) olarak nitelendirilip nitelendirilmemesi mal paylaşımında uygulanacak olan ceza indiriminin devreye girip girmeyeceğini belirleyen yegane kriterdir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Hak Düşürücü Süreler

Kanun koyucu evlilik birliğinin üzerinde sürekli ve belirsiz bir tehdit unsurunun bulunmasını engellemek, hukuki güvenliği sağlamak amacıyla zina sebebine dayalı davaları son derece katı sürelere bağlamıştır. TMK Madde 161 fıkra 2 gereğince; dava açmaya hakkı olan aldatılan eşin bu eylemi öğrenmesinden itibaren 6 ay ve her hâlde zina eyleminin gerçekleşmesinin üzerinden 5 yıl geçmekle dava hakkı düşer.

Bu süreler birer zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü sürelerdir. Hukuki anlamda hak düşürücü süre, davanın her aşamasında hâkim tarafından taraflar itiraz etmese dahi re'sen (kendiliğinden) dikkate alınması gereken ve sürenin kaçırılması halinde hakkın özünü tamamen ortadan kaldıran sürelerdir.

Örneğin; bir eş, aldatıldığını öğrendikten sonra evliliği kurtarmak ümidiyle 7 ay bekler ve sonrasında dava açmaya karar verirse artık TMK 161 (Zina) sebebine dayanarak dava açamaz. Bu durumda mal paylaşımında zina indiriminden yararlanma hakkını da baştan kaybetmiş olur. Ancak bu eylem, TMK 166 (genel boşanma sebebi) kapsamında kusur olarak öne sürülebilir; lakin mal rejimine etkisi olmaz.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Affetme Durumu ve Davaya Etkisi

Medeni Kanun'un zinaya ilişkin düzenlemelerinde yer alan bir diğer keskin kural ise af kurumudur. Kanun lafzı son derece açıktır: "Affeden tarafın dava hakkı yoktur" (TMK m. 161/3).

Affetme, belirli bir şekil şartına tabi değildir. Yazılı veya sözlü olabileceği gibi zımni (örtülü) davranışlarla da gösterilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere; aldatıldığını öğrenen eşin hiçbir şey olmamış gibi aldatan eşiyle aynı yatağı paylaşmaya devam etmesi, birlikte tatile çıkmaları, barışarak bir müddet aynı çatı altında aile hayatını sürdürmeleri kesin bir af niteliğindedir. Affedilen zina eylemi, sonradan başka bir tartışma çıktığında ne boşanma davasına ne de mal rejiminin tasfiyesinde kusur indirimine hukuki dayanak yapılamaz.

Boşanmada Mal Paylaşımının Temel Kuralı ve Tarihsel Gelişimi

Zinanın mal rejimine olan özel ve cezai etkisini tam olarak kavrayabilmek için, Türk Hukuku'nda geçerli olan genel mal paylaşımı kurallarının altyapısının netleştirilmesi elzemdir. Türkiye'de eşler arasındaki mal rejimleri, 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı yeni Türk Medeni Kanunu ile radikal bir felsefi değişime uğramıştır.

1926 tarihli eski Medeni Kanun döneminde Mal Ayrılığı rejimi yasal kuraldı; yani mal kimin üzerine kayıtlıysa boşanma anında da onda kalır, diğer eş sadece somut maddi katkısını ispat edebilirse (Katkı Payı Alacağı) talepte bulunabilirdi. Ancak 1 Ocak 2002 itibariyle yasal mal rejimi olarak Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi kabul edilmiştir.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (1 Ocak 2002 Sonrası)

Bu rejimin temel sosyolojik ve hukuki felsefesi, evlilik birliği süresince eşlerin emeklerinin, desteklerinin ve kazançlarının ortak olduğu varsayımına dayanır. Ev hanımı olan bir kadının evdeki emeği ile dışarıda maaş karşılığı çalışan erkeğin emeği hukuken eşdeğer kabul edilmiştir.

Yasa gereği eşlerin evlilik içerisinde karşılığını vererek (çalışarak, maaşla, ticari kazançla) elde ettiği tüm mallar edinilmiş mal (TMK m. 219) statüsündedir. Kural olarak, evlilik birliği içinde alınan ev, araba, bankadaki nakit birikim kimin üzerine kayıtlı olursa olsun, boşanma durumunda ekonomik değer olarak yarı yarıya (%50 - %50) paylaşılır.

Katılma Alacağı ve Artık Değer Kavramları

Tasfiye (mal paylaşımı) sürecinde mahkemelerin uyguladığı matematiksel ve hukuki formülün merkezinde Artık Değer kavramı yer alır. Artık değer, bir eşin evlilik içinde edindiği malların (aktif malvarlığı) toplamından, bu malların alımına veya bakımına ilişkin borçların (kredi borcu vb.) çıkarılması sonucu elde edilen net ekonomik kalıntıdır.

Örneğin; evlilik birliği içinde 5.000.000 TL değerinde bir ev alınmış ve dava tarihinde bu evin 1.000.000 TL ödenmemiş kredi borcu bulunuyorsa, bu evin artık değeri 4.000.000 TL'dir. Diğer eş, bu artık değerin yasa gereği tam yarısı oranında (2.000.000 TL) bir katılma alacağı hakkına sahiptir.

Kanunun 236/1 maddesi uyarınca bu paylaşım mutlak eşitlik ilkesine tabidir. Ancak işte tam bu noktada zina fiili bu mutlak eşitliği bozan en güçlü hukuki enstrüman olarak devreye girmektedir.

Zinanın Boşanmada Mal Paylaşımına Etkisi

Zina nedeniyle boşanma, yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan yarı yarıya eşit paylaşım kuralının Türk Medeni Kanunu'ndaki en önemli ve en ağır istisnasıdır. Kanun koyucu, 236. maddesinin 2. fıkrası ile zina ve hayata kast gibi evlilik birliğine vurulan en ağır ihanetlere karşı özel bir ekonomik yaptırım öngörmüştür.

Kanun lafzı şu şekildedir: "Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir".

Bu madde, sadakat yükümlülüğünü en ağır şekilde ihlal eden ve evliliği kusuruyla yıkan eşin, sırf yasa emrediyor diye masum eşin emeği üzerinden zahmetsizce elde edeceği ekonomik kazanımı sınırlamak veya tamamen ortadan kaldırmak üzere dizayn edilmiştir.

Zina (Aldatma) Sebebiyle Boşanmada Hakkaniyet İndirimi Oranlarının Tespiti

Uygulamada aldatan eşin mal paylaşımı davası açamayacağı veya hiçbir şey alamayacağı yönündeki yaygın inanç yanlıştır. Zina yapan eş de mal rejiminin tasfiyesi davası açabilir. Ancak mahkeme, normalde %50 olan yasal payı kusurlu (aldatan) eş aleyhine olacak şekilde doğrudan düşürür. Hâkim bu payı %20'ye, %10'a indirebileceği gibi hakkı tamamen ortadan kaldırarak sıfırlayabilir.

Ancak hâkimin bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir keyfiyete dayanmaz. Yargıtay içtihatları doğrultusunda hâkim; tarafların evlilik süresi, müşterek çocukların varlığı, eşlerin evlilik içindeki fiili ekonomik katkı oranları, zina fiilinin işleniş biçimi ve süresi gibi unsurları göz önünde bulundurarak hakkaniyetli bir indirim yapmalıdır.

Örneğin; 30 yıllık bir evlilikte, her iki eşin de bilfiil çalışarak sermaye biriktirdiği bir senaryoda, son yıl gerçekleşen bir zina vakası nedeniyle aldatan eşin 30 yıllık tüm emeğinin tamamen kaldırılması genellikle hakkaniyete aykırı bulunarak Yargıtay'dan dönmektedir.

Çoğu olayda aldatan eşin evlilik birliğine uzun yıllar süren finansal katkısı tümüyle yok sayılamayacağından, yargısal uygulamada katılma alacağının tamamen kaldırılmasından ziyade belirli bir oranda ciddi şekilde azaltılması (örneğin payın 1/4'e veya 1/5'e düşürülmesi) yoluna gidildiği görülmektedir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Maddi/Manevi Tazminat ile Mal Rejiminin Tasfiyesi

Aile Hukuku davalarında hukuki ve mantıksal olarak birbirine en çok karıştırılan iki farklı müessese, boşanmanın fer'isi olan tazminat ile bağımsız bir dava olan Mal Rejiminin Tasfiyesi (Katılma Alacağı) kavramlarıdır. Bu iki hukuki kurum birbirinin alternatifi değil, tamamen ayrı hukuki temellere dayanan farklı haklardır. Etkili bir avukatlık hizmetinin temelini bu ayrımın müvekkile doğru aktarılması oluşturur.

Bu bilimsel ayrım ışığında net olarak vurgulanmalıdır ki; zina yapan eş, mahkeme tarafından tam kusurlu bulunduğu için diğer eşe yüklü miktarda manevi tazminat ve maddi tazminat ödemek zorunda kalabilir.

Ancak ödemeye mahkum edildiği bu tazminat, onun evlilik birliği içerisinde yıllarca kendi maaşıyla elde ettiği edinilmiş mallar üzerindeki yasal katılma alacağının doğrudan yok olacağı anlamına gelmez. Hâkim sadece malvarlığı paylaşımında TMK 236/2 kapsamında indirim yapar, tazminat ise bu paylaşımın dışında ayrıca tahsil edilir.

Aşağıdaki tablo, bu iki kavramın zina durumundaki yapısal farklılıklarını net bir şekilde ortaya koymaktadır:

Zina Sebebiyle Boşanma Davasında Eşlerden Birinin Ölmesi

Türk Hukukunda, zina (TMK m. 161) hukuki sebebine dayalı olarak açılan çekişmeli boşanma davası derdest iken eşlerden birinin vefat etmesi halinde evlilik birliği mahkeme kararıyla değil, ölüm olayı ile kendiliğinden sona erer. Bu durumda esasa ilişkin bir boşanma hükmü kurulamayacağından dava konusuz kalır.

Kural olarak, evlilik ölüm anına kadar hukuken devam etmiş sayıldığı için sağ kalan eş vefat eden eşin yasal mirasçısı sıfatını korur. Ancak kanun koyucu zina gibi ağır kusur teşkil eden fiillerin varlığı halinde vefat eden tarafın mirasçılarının haklarını korumak amacıyla Türk Medeni Kanunu'nda usuli bir istisna öngörmüştür.

Söz konusu istisnai durum TMK m. 181/2 hükmünde düzenlenen mirasçıların davaya devam hakkıdır. Zina sebebiyle boşanma davası açan eşin yargılama sürecinde vefat etmesi halinde ölen tarafın yasal mirasçıları davaya müdahil olarak yargılamayı sürdürebilirler.

Mirasçıların bu aşamadaki hukuki amacı boşanma kararı elde etmek değil, sağ kalan eşin evlilik birliğinin sarsılmasındaki kusurunu (zina eylemini) mahkeme huzurunda ispatlamaktır. Yapılan yargılama neticesinde sağ kalan eşin kusuru sabit görülürse bu eş vefat edenin yasal mirasçısı olma hakkını kaybeder ve varsa lehine yapılmış ölüme bağlı tasarruflardan (vasiyetname vb.) doğan haklarından da mahrum kalır.

Sürecin mal rejiminin tasfiyesi boyutu ise doğrudan mirasçılık sıfatının durumu ile şekillenir. Evlilik boşanma ile değil ölümle sona erdiği için zina halinde katılma alacağının hakkaniyete göre azaltılması veya kaldırılmasına yönelik TMK m. 236/2 hükmü doğrudan uygulanamaz ve tasfiye ölüm anındaki genel hükümlere göre yapılır.

Ancak TMK m. 181/2 kapsamında davaya devam edilerek kusuru ispatlanan ve mirasçılık sıfatını kaybeden sağ kalan eş mal rejiminin tasfiyesi neticesinde terekeye dâhil edilecek malvarlığı değerleri üzerinde mirasçı sıfatıyla hak iddia edemez. Bu hukuki gerçeklikten ötürü sağ kalan eş; zina eylemi sebebiyle mirasçılık sıfatını kaybetse dahi ölen eşe karşı bir katılma alacağı mevcutsa bunu mirasçılardan talep etme hakkını elinde bulundurur.

Kişisel Mallar Zina Durumunda Ne Olur?

Mal rejiminin tasfiyesi davalarında avukatların ve bilirkişilerin üzerinde en titizlikle çalıştığı konu tasfiyeye konu olan malvarlığının niteliğidir. Türk Medeni Kanunu, eşlerin malvarlıklarını koruma altına alırken edinilmiş mal ve kişisel mal ayrımını son derece keskin ve geçirgen olmayan çizgilerle belirlemiştir. Mal paylaşımında TMK 236/2 yaptırımının sınırlarını belirleyen yegane unsur bu ayrımdır.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Zinanın Kişisel Mallar Üzerindeki Etkisi

Zina nedeniyle mal paylaşımı davasında uygulanacak olan ceza niteliğindeki TMK 236/2 hükmü, sadece ve sadece edinilmiş mallardan doğan artık değere katılma alacağı üzerinde etkilidir.

Hukuki sürecin müvekkiller açısından en can alıcı noktası şudur: Zina yapan eşin Kişisel Malları bu hakkaniyet indiriminden veya mülkiyet kaybından kesinlikle etkilenmez.

Zina eylemini gerçekleştiren eş, ne kadar ağır ve açık kusurlu olursa olsun; babasından kendisine miras kalan arsa, evlenmeden önce bekarken satın aldığı otomobil veya şahsına bağışlanan nakit para üzerinde %100 oranında tek söz sahibidir.

Aldatılan ve ağır mağduriyet yaşayan masum eş, "Eşim beni aldattı, manevi olarak çöktüm, onun babasından kalan dükkanı da ceza olarak bana verin" şeklinde bir hukuki talepte bulunamaz. Zira kanunlarımızda mülkiyetin müsadere edilmesi (el konulması) gibi bir düzenleme yoktur.

TMK 236/2 ile getirilen pay düşürme yaptırımının sınırları sadece evlilik birliği içinde her iki eşin varsayımsal ortak emeğiyle sağlanan ekonomik kazanımlarla (edinilmiş mallarla) çizilmiştir. Bu nedenle zina yapan eşin kişisel malları tamamen yasal koruma altındadır.

Ancak aldatılan masum eşin, bu kişisel malın alınmasına veya iyileştirilmesine kendi şahsi malvarlığıyla yaptığı somut bir finansal katkı varsa (örneğin eşinin miras kalan evinin tadilat masraflarını kendi maaşıyla karşılamışsa), bu kişisel mal üzerinden Değer Artış Payı (TMK m. 227) talep etme hakkı her zaman saklıdır.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Kişisel Malların Gelirlerinin (Kira vs.) Durumu

TMK Madde 219/4 bendi uyarınca kişisel malların gelirleri kural olarak edinilmiş mal sayılır. Yani, aldatan eşin miras kalan bir evi (kişisel mal) varsa ve bu evden evlilik süresince kira geliri elde edilmişse biriken o kira gelirleri edinilmiş maldır.

Dolayısıyla, miras kalan evin bizzat kendisine dokunulamazken bankada birikmiş olan o kira paraları üzerinden hesaplanacak katılma alacağında zina nedeniyle indirim (TMK 236/2) talep edilebilir. Bu spesifik ayrım mal rejimleri uzmanlığının önemini göstermektedir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Evlilik Süresince Alınan Kredilerin Paylaşıma Etkisi

Mal paylaşımı davalarında en karmaşık hesaplamalar kredili alımlarda yapılır. Evlilik süresince edinilmiş bir mal (örneğin müşterek konut) için bankadan çekilen kredi tasfiye sürecinde o evin güncel rayiç değerinden borç (pasif) olarak düşülerek kalan artık değer hesaplanır.

Ancak burada önemli olan husus kredinin hangi tür mal için alındığıdır. Eğer kredi, bir eşin kişisel malının (örneğin miras kalan evinin tadilatı) finansmanı için çekilmişse bu kredi borcu o eşin kişisel borcu sayılır ve edinilmiş malların değerinden düşülemez. Bu tür denkleştirme hesaplamalarında mutlaka alanında uzman aktüer bilirkişilerden rapor alınmaktadır.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Zina İndirimi İçin Aranan Şartlar

Mal paylaşımı davasında aldatan eşin katılma alacağının azaltılabilmesi davanın görüldüğü Aile Mahkemesi hâkiminin sadece evrakları inceleyip kanaat getirerek re'sen uygulayabileceği bir durum değildir. Bunun için kanunun ve Yargıtay'ın aradığı çok katı usuli önşartların varlığı aranır. Dava stratejisi bu önşartlar üzerine kurulmazsa tüm deliller kesin olsa dahi ceza indirimi uygulanamaz.

Boşanma Kararının Mutlaka Zina (TMK 161) Sebebine Dayanması Zorunluluğu

Mal rejiminin tasfiyesinde hakkaniyet indiriminin (TMK 236/2) uygulanabilmesi için aranan en temel, olmazsa olmaz önkoşul boşanma davasının zina (TMK 161) özel sebebine dayalı olarak açılmış olması, mahkemenin karar gerekçesinde zinanın sabit olduğunu kabul ederek boşanma hükmünü TMK 161'e dayandırması ve bu kararın istinaf/temyiz aşamalarından geçerek kesinleşmiş olmasıdır.

Dava dilekçesinde zina kelimesinin geçmesi eşin başka biriyle uygunsuz otel kayıtlarının bulunması veya tarafların yargılama esnasında dinletilen tanık beyanlarıyla zina eylemini su götürmez şekilde ispatlamış olmaları tek başına yeterli değildir.

Eğer davacı eşin avukatı davayı teknik bir hata ile sadece genel boşanma sebebi olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik - TMK 166/1) maddesine dayanarak açmışsa ve mahkeme boşanmayı bu maddeden kurmuşsa artık mal paylaşımı davasında hâkim TMK 236/2 maddesini işleterek aldatan eşin mal payında indirim yapamaz.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Terditli Dava

Yargıtay'ın istikrar kazanmış içtihatlarında da defaatle vurgulandığı üzere; boşanma ilamının gerekçe bölümünde aldatma ve zinanın varlığı uzun uzun anlatılmış ve tespit edilmiş olsa dahi, hüküm fıkrasında yasal dayanak olarak TMK 166 (genel sebep) veya TMK 163 (haysiyetsiz hayat sürme) gösterilmişse, yasanın lafzına sıkı bağlılık ilkesi gereği katılma alacağının azaltılması cezası uygulanamaz.

Bu usuli tuzağa düşmemek için tecrübeli Aile Hukuku avukatları Terditli (Kademeli) Dava yöntemini izlerler. Dava dilekçesinde davacı eş, öncelikle Özel Sebep olan Zina (TMK 161) nedeniyle boşanma talep eder; mahkeme zina delillerini yetersiz bulma ihtimaline karşı ikinci (kademeli) talep olarak Genel Sebep olan Evlilik Birliğinin Sarsılması (TMK 166) hükümlerine dayanır.

Eğer davacı her iki sebebe birden dayanarak dava açmışsa, mahkeme karar verirken sadece genel nedenden (TMK 166) boşanma hükmü kurup zina (TMK 161) talebi hakkında olumlu ya da olumsuz hiçbir karar vermezse bu da büyük bir hukuka aykırılıktır.

Yargıtay'a göre mahkemenin zina hukuki sebebine dayalı taleple ilgili karar vermemesi usul ve yasaya aykırı olup doğrudan bozma sebebidir. Mahkeme, mal rejimine etki edeceği için TMK 161 talebini mutlaka karara bağlamak zorundadır.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Bekletici Mesele Kuralı

Türkiye'deki usul hukukuna göre, mal rejiminin tasfiyesi (mal paylaşımı) davası boşanma davası ile aynı dilekçede, aynı anda açılabilse dahi mal davasına bakan mahkeme boşanma davası sonuçlanmadan malların kime ait olduğuna karar veremez.

Mal paylaşımına bakmakla görevli olan mahkeme, boşanma davasının (ve boşanma sebebinin zina olup olmadığının) kesinleşmesini beklemekle yükümlüdür. Bu hukuki bekleme durumuna bekletici mesele denir.

Boşanma kararı Yargıtay'dan dönüp tamamen kesinleştiğinde mal rejimi geriye dönük olarak boşanma davasının açıldığı tarih itibariyle sona ermiş sayılır. Dava tarihinden sonra tarafların kazandığı paralar veya aldığı mallar mal paylaşımına dahil edilmez.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında İspat ve Hukuka Uygun Deliller

Zina fiilinin doğası gereği gizli kapılar ardında gerçekleşmesi bu davaların en zorlayıcı kısmını ispat aşaması haline getirmektedir. Yargıtay, zinanın kesin olarak (suçüstü gibi) ispatlanmasının imkansıza yakın olduğunu bildiğinden, hayatın olağan akışına aykırı durumları zinanın varlığına delalet eden güçlü emareler (karineler) olarak kabul etmektedir.

Ancak ispat sürecinde tarafların Anayasal güvence altında olan haberleşme hürriyeti (Madde 22) ve özel hayatın gizliliği (Madde 20) sınırlarına sıkı sıkıya riayet etmesi zorunludur. Hukuka aykırı yollarla elde edilen hiçbir bilgi mal paylaşımında lehe kullanılamaz.

Yargıtay Tarafından Kabul Edilen Zina Delilleri

• Otel Kayıtları: Zina yaptığı öne sürülen eşin, bir otelde veya konaklama tesisinde karşı cinsten üçüncü bir kişiyle (iş arkadaşı dahi olsa) aynı odada konakladığını gösteren kayıtlar, zinanın varlığına güçlü bir delil teşkil eder. Mahkeme, kolluk kuvvetleri aracılığıyla bu kayıtları resmi olarak celp edebilir.

  
  

• Ortak Konuta Alınma: Kadın veya erkeğin yalnızken, özellikle gece saatlerinde ortak konuta (evliliğin sürdüğü eve) karşı cinsten birini alması zinanın varlığına doğrudan delalet eder ve zina kanıtlanmış sayılır.

  
  

• İletişim Kayıtları (HTS): Eşin telefon dökümlerinin (HTS kayıtları) mahkeme kanalıyla istenmesi. HTS kayıtları içeriği göstermez ancak gece geç saatlerde sürekli ve uzun süreli görüşmeler zinanın varlığını destekleyici yan delil olarak kullanılır. Banka hesap hareketleri de gizli harcamaları veya lüks otel ödemelerini tespit için istenebilir.

  
  

• Gebelik ve Evlilik Dışı Çocuk: Eşin uzun süre yurt dışında olması veya ayrı yaşanması sürecinde kadının hamile kalması veya erkeğin başka bir kadından çocuk sahibi olması mutlak zina delilidir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Hukuka Aykırı Deliller ve Sınırları

Hukuki süreçte en çok yapılan hata delil toplama hevesiyle ceza hukuku sınırlarının ihlal edilmesidir. Eşlerin birbirlerine karşı sadakat yükümlülüğü bulunsa dahi diğer eşin telefonuna casus yazılım (spyware) yüklemek, telefonuna şifresini kırarak el koymak veya hukuka aykırı şekilde ses kayıt cihazı (böcek) yerleştirmek suretiyle elde edilen WhatsApp yazışmaları ve ses kayıtları hukuka aykırı delil hükmündedir.

Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller, Anayasa m. 38 ve HMK m. 189 gereğince mahkeme tarafından reddedilir ve dosyada zina ispatlanamamış sayılarak TMK 236/2'deki mal paylaşımı indirimi avantajı kaybedilir. Dahası, bu eylemleri yapan eş hakkında Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında Özel Hayatın Gizliliğini İhlal veya Haberleşmenin Gizliliğini İhlal suçlarından hapis cezası istemiyle kamu davası açılabilir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Mal Kaçırma Riskine Karşı Alınacak Önlemler

Zina nedenine dayalı açılan çekişmeli boşanma davaları, taraflar arasında çok derin öfke ve husumet barındırdığından, kusurlu olan (aldatan) eşin yargılama sürecinde veya dava açılacağını hissettiği anda üzerine kayıtlı gayrimenkulleri, araçları veya banka hesaplarındaki paraları üçüncü kişilere (akrabalarına veya muvazaalı arkadaşlarına) devretme (mal kaçırma) riski son derece yüksektir.

Mal rejiminin tasfiyesi davası, yukarıda belirtildiği gibi bekletici mesele nedeniyle yıllarca sürebilir. Dava bittiğinde ortada paylaşılacak bir mal kalmaması ihtimaline karşı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Türk Medeni Kanunu mağdur eşe kritik koruma kalkanları sunmuştur.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada HMK Madde 389 ve TMK Madde 199 Kapsamında İhtiyati Tedbir

Hakların elde edilmesini önemli ölçüde zorlaştıracak veya tamamen imkânsız hale getirecek durumlarda, davanın açılmasıyla birlikte mahkemeden derhal İhtiyati Tedbir kararı alınması talep edilebilir. İhtiyati tedbir, dava konusu olan malvarlığının güvence altına alınması amacıyla tapu veya trafik tescil kayıtlarına "davalıdır, devredilemez"şerhinin işlenmesidir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada İhtiyati Tedbirin Sınırları

Mahkeme tedbir kararını sınırsızca uygulayamaz. İhtiyati tedbir, yalnızca dava konusu edilen ve tasfiyeye girecek olan edinilmiş mallar üzerine konulabilir. Bu bağlamda, zina yapan eşin, diğer eşin hak talep edemeyeceği kişisel malları (örneğin, babasından kalma bir ev gibi) üzerine mal paylaşımı davası kapsamında tedbir konulamaz.

Kişisel mallar, bireyin kendi mülkiyetinde bulunan ve boşanma sürecinde tasfiye edilmesi gerekmeyen mülklerdir. Bu tür mallar, boşanma davasında taraflar arasında paylaşım konusu olamaz, dolayısıyla mahkeme bu tür mülkler üzerinde herhangi bir ihtiyati tedbir kararı veremez.

Mahkeme, yalnızca ortak edinilmiş mallar üzerinde tedbir kararı alabilir. Bu da, eşlerin birlikte edinmiş olduğu mülklerin korunmasını amaçlar. Örneğin, eşler birlikte bir ev almışlarsa ve bu ev boşanma davasının konusu haline gelmişse, mahkeme bu ev üzerinde ihtiyati tedbir kararı alabilir. Ancak bir eşin yalnızca kendi adına olan ve boşanma sürecinde tasfiyeye girmeyen kişisel malları mahkeme tarafından koruma altına alınamaz.

Ayrıca, ihtiyati tedbir kararlarının uygulanabilirliği mahkemenin takdirine bağlıdır. Mahkeme, tedbirin gerekliliğini değerlendirirken, tarafların ekonomik durumunu, mal varlıklarını ve boşanmanın getirdiği olası zararları göz önünde bulundurur. Bu nedenle, tedbir kararları her durum için özelleştirilmiş bir şekilde ele alınmalıdır.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada İhtiyati Tedbirin İhtiyati Haciz ile Farkı

Uygulamada ihtiyati tedbirle sıkça karıştırılan ihtiyati haciz vadesi gelmiş para borçları için söz konusudur. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, mal rejiminin henüz tasfiye edilmediği boşanma dava sürecinde ortada henüz kesinleşmiş ve vadesi gelmiş bir alacak bulunmadığından gayrimenkuller üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesi usule aykırıdır. Bu nedenle talep dilekçesinde haciz değil, doğru hukuki terim olan tedbir istenmelidir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada İhtiyati Tedbir Talebinin Reddi ve İtiraz

Zina hukuki sebebine dayalı boşanma davalarında aldatılan eşin ilk hukuki refleksi genellikle kusurlu tarafın mal kaçırmasını engellemek amacıyla mahkemeden ihtiyati tedbir talep etmektir. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları uyarınca salt boşanma davasının fer'isi niteliğindeki maddi ve manevi tazminat yahut nafaka alacaklarının tahsilini güvence altına almak amacıyla davalı eşin malvarlığı (tapu, araç, banka hesabı) üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 389 gereğince ihtiyati tedbir ancak doğrudan uyuşmazlık konusu olan mal veya hak üzerinde uygulanabilir. Bu itibarla malvarlığı değerlerinin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için tedbir talep edilebilmesi ancak boşanma davasıyla eş zamanlı veya bağımsız olarak açılacak bir mal rejiminin tasfiyesi davası üzerinden mümkündür.

Aile Mahkemelerinin ihtiyati tedbir taleplerini reddetmesinin temelinde yatan başlıca hukuki gerekçe yaklaşık ispat külfetinin yerine getirilmemesi veya talebin yasal sınırları aşacak ölçüde geniş tutulmasıdır. Özellikle tasfiyeye tabi olmayan ve zina eyleminden kaynaklı hakkaniyet indiriminin (TMK m. 236/2) uygulanamayacağı kişisel mallar (miras kalan, karşılıksız kazanılan varlıklar) üzerine yöneltilen tedbir talepleri mahkemelerce doğrudan reddedilmektedir.

Bununla birlikte, mahkemelerin ret kararı verirken matbu ve soyut ifadeler kullanması usule aykırıdır. HMK m. 391/2 uyarınca, ihtiyati tedbirin reddi kararlarının somut olayın özelliklerine dayanan hukuki bir gerekçeye sahip olması emredici bir zorunluluktur.

İhtiyati tedbir talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmesi davanın ilerleyen aşamalarında hükmedilecek alacakların icra kabiliyetini tehlikeye düşürdüğünden bu karara karşı kanun yoluna başvurulması hukuki bir gerekliliktir.

HMK m. 391/3 hükmü uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi kararlarına karşı kararın tefhim veya tebliğinden itibaren ivedilikle Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) nezdinde kanun yoluna başvurulabilir. İstinaf mahkemesi bu başvuruyu öncelikle ve kesin olarak karara bağlar. Kanun yolu başvurusunda; davalı eşin muvazaalı devir hazırlığında olduğuna, malvarlığını eksiltme kastı taşıdığına (ilanlar, mesajlar, şüpheli hesap hareketleri) ve yaklaşık ispat kuralının sağlandığına dair somut delillerin sunulması ret kararının kaldırılarak tedbirin tesis edilmesi açısından belirleyicidir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Geriye Dönük Eklenecek Değerler (Muvazaalı Satışlar)

Peki ya eşiniz siz dava açmadan 2 ay önce, boşanacağınızı anlayıp evi gizlice kardeşinin üzerine geçirdiyse ne olacak? Medeni Kanun bu senaryoyu da öngörmüş ve TMK Madde 229'u düzenlemiştir.

Mal rejiminin sona ermesinden (boşanma davasının açılmasından) önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmalar veya bir yıllık süre sınırı olmaksızın sırf mal kaçırmak (azaltmak) amacıyla yapılan devir işlemleri tasfiye hesabında sanki mal hâlâ duruyormuş gibi Eklenecek Değerler kapsamında güncel değeriyle hesaba katılır.

Yani ev satılmış olsa dahi davanın karar tarihindeki rayiç bedeli hesaplanır, sizin yasal payınız bulunur ve bu meblağ (varsa zina indirimi uygulandıktan sonra) aldatan eşten veya şartları varsa evi muvazaalı devralan 3. kişiden nakit olarak tahsil edilir.

Yargıtay Uygulamalarında Katkı Payı ve Değer Artış Payı Farkları

Türk mal rejimleri hukukunun en teknik detayı 1 Ocak 2002 tarihi öncesindeki evliliklerin durumudur. Zina nedeniyle hakkaniyet indirimi yapılmasını öngören TMK Madde 236/2'nin sınırlarını tam çizebilmek için Değer Artış Payı (TMK 227) ve Katkı Payı ile Katılma Alacağı kavramlarının Yargıtay nezdindeki farklılıklarına değinmek şarttır.

1. Katılma Alacağı (2002 Sonrası Edinilmiş Mallar İçin): Yukarıda anlattığımız gibi, eşin evlilikte biriken maldaki yasal yansımasıdır. TMK 236/2 zina indirimi SADECE bu alacak kalemi üzerinde uygulanabilir.

   
   

2. Katkı Payı Alacağı (2002 Öncesi İçin): 2002 öncesi Mal Ayrılığı rejiminde bir mal alınırken diğer eşin kendi şahsi parasıyla yaptığı doğrudan katkıdır. Yargıtay içtihatlarına göre bu, kişinin kazanılmış şahsi mülkiyet hakkı olduğundan zina eylemi 2002 öncesi döneme ait bu katkı payı üzerinden indirim yapılmasına olanak vermez.

   
   

3. Değer Artış Payı (TMK 227): 2002 sonrasında eşlerden birinin diğerine ait bir malın (örneğin kişisel malın) alınmasına, iyileştirilmesine veya korunmasına hiçbir karşılık almadan yaptığı somut maddi katkıdır. Örneğin, kadının babasından kalan tarlayı satıp erkeğin adına alınan evin borcuna yatırması. Zina nedeniyle ceza indirimi sağlayan TMK 236/2 hükmü Değer Artış Payı alacaklarında kesinlikle uygulanamaz. Zira bu pay, eşin kendi öz mal varlığından (cebinden) çıkan somut paranın iadesidir,.

   
   

Yargıtay denetimlerinde sıklıkla bozma nedeni yapılan en büyük hukuki hata, ilk derece mahkemelerinin katılma alacağı ile değer artış payı alacağını birbirinden ayırmadan toptan oluşan değer üzerinden zina (TMK 236/2) indirimi uygulamasıdır. Dava stratejisi kurgulanırken alacak kalemlerinin bu şekilde ayrıştırılması davacının hak kaybına uğramaması için hayati değerdedir.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanmada Mal Rejiminin Tasfiye Tarihi, Faizin İşlemeye Başlaması ve Zamanaşımı

Davalar yıllarca sürebildiği için malların değerlemesinin hangi tarihe göre yapılacağı ve faizin ne zaman başlayacağı konusu ekonomik olarak çok büyük meblağ farkları yaratır.

• Tasfiye (Değerleme) Tarihi: Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre, mal paylaşımı davasında malların (gayrimenkul, araç, hisse senedi) parasal değeri hesaplanırken boşanma davasının açıldığı tarihteki değerleri DEĞİL; davanın sonuçlanmaya en yakın olduğu karar tarihindeki sürüm (rayiç) değerleri dikkate alınır. Enflasyonist dönemlerde bu kural hakkın erimemesi için temel sigortadır.

  
  

• Faizin Başlangıcı: Mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı alacaklarına uygulanacak yasal faiz boşanma davasının açıldığı tarihten değil, tasfiye (mal paylaşımı) davasının karar tarihinden itibaren işlemeye başlar. Değer artış payı alacağında da durum aynıdır, karar tarihinden itibaren faiz yürütülür. Ancak 1 Ocak 2002 öncesi döneme ait Katkı Payı Alacaklarında ise faiz karar tarihinden değil, davanın açıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar."

  
  

• Zamanaşımı Süresi: Boşanma kararı kesinleştikten sonra mal rejiminin tasfiyesi (mal paylaşımı) davasının açılabilmesi için yasanın öngördüğü zamanaşımı süresi TMK ve Yargıtay uygulamalarına göre boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıldır. TMK Madde 178'de boşanmanın fer'isi niteliğindeki dava hakları (maddi-manevi tazminat, yoksulluk nafakası) için öngörülen 1 yıllık kısa zamanaşımı süresi bağımsız bir alacak olan mal rejiminin tasfiyesi davalarında uygulanmaz. Ancak bu 10 yıllık süre içinde dava açılmazsa karşı tarafın zamanaşımı def'i (itirazı) ileri sürmesiyle dava reddedilir ve tüm haklar kaybedilir.

  
  

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Mal Paylaşımında Hukuki Destek

Zina (aldatma) eyleminin hukuken tespit edilmesi, evlilik birliğinin yarattığı ağır manevi ve psikolojik yıkımın ötesinde çok ciddi hukuki ve ekonomik yaptırımları da beraberinde getiren bir süreçtir. Türk Medeni Hukuku, aldatılan eşin mağduriyetini gidermek ve sadakat yükümlülüğünün ihlalini cezalandırmak amacıyla hem maddi/manevi tazminat kurumlarını işletmekte hem de mal paylaşımı rejiminde zina eden eşin katılma alacağının hakkaniyete uygun olarak azaltılması veya tamamen kaldırılması (TMK m. 236/2) gibi son derece ağır bir müeyyide öngörmektedir.

Ancak defaatle vurgulanması gereken en kritik husus bu ekonomik kazanımların ve indirimlerin mahkeme tarafından kendiliğinden (otomatik olarak) uygulanmayacağıdır. Kanun koyucunun koruma şemsiyesi altına girebilmek için; Kişisel Mal ile Edinilmiş Mal ve Değer Artış Payı ayrımlarının büyük bir ustalıkla yapılması, hakkaniyet indirimi talep edebilmek için davanın mutlak surette terditli olarak TMK 161 (Zina) hukuki sebebine dayandırılması ve bu mahrem eylemin hukuka uygun somut delillerle (otel kayıtları, HTS, usulüne uygun tanık beyanları vb.) şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanması zorunludur.

Zina eyleminin ifşa olmasının ardından karşılaşılabilecek en büyük risk olan mal kaçırma girişimlerini bertaraf etmek adına acil ve doğru gerekçelendirilmiş ihtiyati tedbir kararlarının alınması, davanın sonunda alınacak lehe kararın kağıt üzerinde kalmaması için hayati önem taşır. Dava sürecinde yapılabilecek en ufak bir usuli hata, eksik hukuki nitelendirme, sürelerin kaçırılması veya hukuka aykırı delil kullanımı milyonlarca lira değerindeki gayrimenkul, ticari işletme veya hisse senedi kayıplarına neden olabilmektedir.

Son derece teknik hesaplamalar içeren çok boyutlu ve usuli detayların davanın kaderini belirlediği bu süreçlerin şahsi hislerle değil, Aile Hukuku, Mal Rejimlerinin Tasfiyesi ve Yargıtay uygulamaları alanında derin bir akademik donanıma ve pratik uzmanlığa sahip profesyonel bir hukuki destek ve avukat temsili ile yürütülmesi hakların eksiksiz teslim alınabilmesi için vazgeçilmez bir zorunluluktur. Hukuki danışmanlık ve detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Zina (Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Zina (aldatma) yapan kusurlu eş boşanmada mal talep edebilir mi, dava açma hakkı var mıdır?

Evet, kamuoyundaki yanlış inancın aksine zina yapan eş yasal olarak mal paylaşım davası açma ve evlilik içerisinde emek veya parayla alınan (edinilmiş) mallardan pay talep etme hakkına yasal olarak sahiptir. Ancak zina sebebiyle (TMK 161) açılan boşanma davası ispatlanıp kesinleşirse mahkeme TMK 236/2 uyarınca hakkaniyet ilkesini gözeterek zina yapan eşin yasal %50 pay oranını önemli ölçüde azaltabilir veya tamamen ortadan kaldırabilir. Yargıtay uygulamalarında genellikle evlilik süresindeki önceki emekler göz ardı edilmeyerek pay tamamen sıfırlanmasa da kusurun ağırlığına göre örneğin yarı yarıya düşürülerek büyük bir kısıtlamaya gidilmektedir.

2. Eşim beni aldattı, zina ispatlandı. Eşimin kendi babasından miras kalan tarlayı veya evi elinden alabilir miyim?

Hayır, alamazsınız. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK 220, 222) açık hükümlerine göre; miras kalan, karşılıksız bağışlanan veya tarafların evlenmeden önce bekarken sahip oldukları mallar Kişisel Mal statüsündedir. Zina yapan eş ne kadar ağır kusurlu olursa olsun, kanunun zinanın mal paylaşımındaki ekonomik cezası olan TMK 236/2 hakkaniyet indirimi sadece evlilik birliği içerisinde bedeli ödenerek kazanılan Edinilmiş Mallar (katılma alacağı) üzerinde uygulanabilir. Kişisel mallar tamamen Anayasal mülkiyet koruması altındadır ve aldatılan eş bu mallar üzerinde hak iddia edemez.

Ancak aldatılan eşin, bu kişisel malın alınmasına veya iyileştirilmesine yaptığı somut bir finansal katkı varsa, bu mal üzerinden Değer Artış Payı talep etme hakkı saklıdır.

3. Boşanma davası açılmadan hemen önce aldatan eşim müşterek arabamızı veya evimizi muvazaalı olarak arkadaşına satmış. Bu mallar için artık hak iddia edemez miyim?

Hak iddia edebilirsiniz. TMK 229 kapsamında, mal rejiminin sona ermesinden (boşanma davasının açılmasından) önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağandışı karşılıksız kazandırmalar veya süre sınırı olmaksızın sırf mal kaçırmak amacıyla yapılan muvazaalı (danışıklı) devir işlemleri mal paylaşımı hesaplamasında Eklenecek Değerler olarak dikkate alınır. Tasfiye davası sırasında bu satılan veya devredilen malların güncel karar tarihindeki rayiç bedeli sanki mal hâlâ duruyormuş gibi hesaplanır, sizin payınıza düşen net tutar karşı taraftan nakden tahsil edilir.

4. Eşimin telefonuna gizlice yüklediğim casus programla yakaladığım WhatsApp mesajları zina için kesin delil midir?

Hayır, aksine davanızın aleyhine sonuçlanmasına neden olabilir. Yargıtay içtihatlarına ve Anayasa'nın özel hayatın gizliliği (m. 20) ve haberleşme hürriyeti (m. 22) ilkelerine göre eşler arasında sadakat yükümlülüğü olsa dahi bir eşin diğerinin iletişimine hukuk dışı müdahalesi yasal değildir. Hukuka aykırı yollarla (casus program, telefonu gizlice ele geçirme, rıza dışı şifre kırma) elde edilen mesajlar, ses kayıtları mahkemede hukuka aykırı delil (zehirli ağacın meyvesi) sayılır ve hükme esas alınamaz. Mesaj içeriklerinin, yasal yollarla elde edilen HTS, otel kayıtları, faturalar veya usulüne uygun tanık beyanları gibi hukuka uygun yan delillerle desteklenmesi şarttır.

5. Zina nedeniyle açılan davada mahkeme eşimden bana ne kadar maddi ve manevi tazminat ödemesine hükmeder?

Tazminat miktarı için kanunlarımızda belirlenmiş sabit bir tarife veya üst limit yoktur, tamamen davanın görüldüğü mahkeme hâkiminin takdirindedir. Hâkim tazminat miktarını belirlerken tarafların aylık gelir düzeyini, sahip oldukları malvarlıklarını, evlilik süresini ve en önemlisi ihanetin (zinanın) aldatılan eşin sosyal çevresinde ve psikolojisinde yarattığı manevi zararın ağırlığını dikkate alır. Maddi tazminat, masum eşin evliliğin bitmesiyle uğradığı ekonomik kayıplar (beklenen menfaatler) için takdir edilirken manevi tazminat kişilik haklarının ağır zedelenmesi sebebiyle verilir. Sosyo-ekonomik durumu yüksek ailelerde bu miktar milyonlarca lirayı bulabilmektedir.

6. Eşimi aldattığı için tüm delilleriyle birlikte affettim ancak bir süre sonra tekrar büyük bir kavga ettik. Mal paylaşımında geçmişteki zina cezasını isteyebilir miyim?

Hayır, hukuken isteyemezsiniz. Türk Medeni Kanunu Madde 161'in 3. fıkrası emredicidir: Affeden tarafın dava hakkı yoktur. Zina eylemini öğrendikten sonra eşinizi sözlü, yazılı veya zımni/örtülü davranışlarla (aynı yatağı paylaşmaya devam etme, tatile çıkma, ortak hayatı olağan akışında sürdürme vb.) affederseniz, bu eyleme dayanarak ne TMK 161 özel nedeninden boşanma davası açabilir ne de mal paylaşımında TMK 236/2 uyarınca hakkaniyet indirimi talep edebilirsiniz. Geçmişteki affedilen bu fiil mal rejimine cezai etki etme özelliğini tamamen kaybeder.

7. Zina sebebiyle boşanmada evlilik süresinde ortak ödenen ancak hâlâ banka kredi borcu devam eden evin paylaşımı nasıl hesaplanır?

Öncelikle mal paylaşımı (tasfiye) davasının karar tarihindeki söz konusu evin güncel sürüm (rayiç) değeri bilirkişilerce tespit edilir. Eğer ev için çekilen banka kredi borcu hâlâ devam ediyorsa veya boşanma davası açıldıktan sonra eşlerden biri kendi cebinden taksitleri ödemişse, bu ödenmemiş/sonradan ödenmiş kredi borcu miktarı evin güncel brüt değerinden pasif borç olarak mahsup edilir (çıkarılır). Kalan net meblağ artık değer olarak kabul edilir. Daha sonra hâkim, zina fiilinden dolayı tam kusurlu olan eşin bu artık değer üzerindeki %50'lik katılma alacağını TMK 236/2 çerçevesinde hakkaniyete uygun olarak indirir veya tamamen kaldırır.

8. Boşanma davası açtığımda veya dava süresince eşimin üzerine kayıtlı malları satıp kaçırmasını engellemek için ne yapmalıyım?

Mal kaçırma riskine karşı dava süreci başlar başlamaz (hatta boşanma davası ile eş zamanlı olarak mal rejiminin tasfiyesi davası açılarak), HMK 389 ve TMK 199 gereği yetkili Aile Mahkemesinden uyuşmazlığa konu olan ve evlilik içi edinilmiş malların (tapu kayıtları, araç tescil ruhsatları, şirket hisseleri, banka hesaplarındaki nakit tutarlar) üçüncü kişilere devrinin ve satışının önlenmesi amacıyla ivedilikle İhtiyati Tedbir kararı konulması talep edilmelidir. Tedbir talebiniz haklı bulunursa, bu malların satışı veya devri mahkeme kararı kesinleşip mal paylaşımı bitinceye kadar Tapu ve Trafik sicilinde dondurulur. Ancak kişisel mallar üzerine tedbir konulamaz.

9. Zina davası (boşanma) mahkemede devam ederken mal paylaşımı hesabı yapılıp paralar dağıtılır mı?

Hayır, usul hukukuna göre bu mümkün değildir. Boşanma davaları ile mal rejiminin tasfiyesi (mal paylaşımı) davaları birbirinden tamamen ayrı yasal yargılama süreçlerine tabidir. İki dava aynı dilekçede talep edilerek açılsa dahi mal rejimini tasfiye edecek olan mahkeme (veya aynı hâkim), boşanma davasının her aşamasıyla bitmesini ve kararın (boşanma sebebinin zina olup olmadığının tespiti dâhil) Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmesini beklemek zorundadır. Bu duruma hukuk literatüründe bekletici mesele adı verilir. Mal paylaşımı yargılaması boşanma kesinleştikten sonra hız kazanır.

10. Davayı avukatsız olarak genel sebep olan Şiddetli Geçimsizlikten (TMK 166) açtık. Yargılama sırasında eşimin zinasını kanıtladık. Mal rejiminde yasal indirim uygulanır mı?

Hayır, uygulanmaz ve ciddi hak kaybı yaşarsınız. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararlarına göre, TMK 236/2'deki ceza ve indirim hükmünün uygulanabilmesi için boşanma kararının açıkça ve sadece TMK 161 (Zina) özel sebebine dayanılarak verilmiş olması mutlak şarttır. Eğer dava dilekçesinde zina hukuki sebebi baştan açıkça belirtilmemiş (terditli dava açılmamış) ve dava sadece genel sebeple (şiddetli geçimsizlik) görülüp karara bağlanmışsa zina eylemi dosyadaki mesajlar, otel kayıtları veya şahitlerle ispatlansa dahi taleple bağlılık ilkesi gereği katılma alacağında o beklediğiniz hakkaniyet ceza indirimi hukuken yapılamaz. Bu da uzman hukuki desteğin davanın en başında ne kadar hayati olduğunu göstermektedir.

Hukuki danışmanlık ve detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.