İşçinin Diplomasının Sahte Çıkması Halinde Ödenen Ücret Geri İstenebilir Mi? 2026

İş sözleşmesinin kuruluşu aşamasında işçinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması veya sahte belge sunması, iş hukukumuzun en hassas konularından biridir. Özellikle işçinin diplomasının sahte olduğunun sonradan anlaşılması durumunda, işverenin sadece sözleşmeyi feshetme hakkı mı vardır, yoksa yıllarca ödediği maaşları geri talep edebilir mi?

İş sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de buna karşılık ücret ödemeyi taahhüt ettiği karşılıklı bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin kurulması aşamasında tarafların dürüstlük kuralına (TMK m.2) uygun hareket etmesi esastır. İşçinin, sahip olmadığı bir niteliği varmış gibi göstererek, sahte diploma veya sertifika ibraz etmesi, şüphesiz ki işvereni yanıltmaya yönelik ağır bir sadakat ihlalidir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin II. fıkrası, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan halleri düzenler. İlgili maddenin (a) bendi uyarınca; iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması, işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı verir.

Yargıtay kararına göre işçi sahte belge de sunsa harcadığı emeğin geri alınması mümkün olmadığından bu emeğin karşılığı olan ücret de işverene iade edilmez.

Ancak önemli bir nokta da sahte belgenin işin esaslı unsuru olup olmadığı tartışmasıdır. Mahkeme, kamyon şoförlüğü için lise diplomasının değil, sürücü belgesinin ve sürüş yeteneğinin esas olduğunu vurgulamıştır.

Bu karar, sahteciliği meşrulaştırmaz; aksine işverene tazminatsız derhal fesih gibi çok güçlü bir silah verirken, işçinin fiilen harcadığı emeğin sömürülmesini engeller. Hukuk sistemimiz, işçinin sahteciliğinin cezasını aç kalarak veya yıllarca kazandığını geri ödeyerek değil, işini kaybederek ve olası ceza davalarıyla yargılanarak çekmesini öngörmektedir.

Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İşçinin diplomasının sahte çıkması halinde işverenin ancak sözleşmeyi feshedebileceği, iş ilişkisi boyunca ödediği ücretleri işçiden geri isteyemeyeceğine ilişkin Yargıtay Kararı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2023/18964 E., 2024/1615 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işçi ...’ın 09.04.2013-30.09.2019 tarihleri arasında davacı Şirket personeli olup ... Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığında istihdam edildiğini, personelin şahsi dosyaları üzerinden yapılan araştırma ve tespitler sonucu davalının meslek lisesi diplomasının sahte olduğunun tespit edildiğini, davalının yazılı savunmasında sahte olan belgeyi bilerek ve isteyerek işverene sunmuş olduğunu ikrar ettiğini, davalının işvereni aldatma iradesi açık olduğundan ödenmiş ücretlerin iadesinin gerekeceğini iddia ederek davalı işçiye ödenen aylık ücretlerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı işverenin ... sözleşmesini haksız olarak feshettiğini ve dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde davalı işçinin hak ederek kazanmış olduğu ücretlerinin iadesini talep ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı işyerinde 09.04.2013-30.09.2019 tarihleri arasında belirsiz süreli ... sözleşmesi ile kamyon şoförü olarak çalıştığı, davalının sözleşmenin esaslı noktalarından olmayan sahte diploma sunduğu, davalının yaptığı ... itibarıyla lise diplomasını gerektirir zorunlu bir hususun bulunmadığı ve çalıştığı süre boyunca ... görme edimini yerine getirdiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davalının iyiniyet kurallarına aykırı hareket ettiğini ve ... ilişkisinin kurulması esnasında sahte bir diploma sunduğunu, belgenin sahte olduğunun davalının kabulünde olduğunu, davalının eğitim durumunun ... ilişkinin esaslı noktalarından birini oluşturduğunu ve işçinin haksız kazanç elde ettiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile söz konusu belgenin sahte olmasının taraflar arasındaki ... ilişkisini yok hükmünde ya da mutlak butlanla batıl hâle getirmeyeceği ancak belgenin sahte olmasının ... sözleşmesinin feshine ilişkin sonuç doğurabileceği, ... ilişkisi içerisinde meydana gelen yükümlülükler yönünden tarafların sorumlulukları devam edeceğinden davalı işçi açısından bu sürece dair aldığı ücret ödemelerinin iadesini gerektirir bir durumun söz konusu olmadığı gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı işçiye ... ilişkisi kapsamında ödenen ücretlerin iadesinin gerekip gerekmediği hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'un 32 nci maddesi, 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun 77 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.