Boşanan Çiftin Birden Fazla Çocuğu Bulunduğu Takdirde Çocukların Velayetleri Aynı Ebeveyne Mi Verilir?

Boşanma süreci, çocuklar için başlı başına travmatik bir deneyimken birden fazla çocuğun olduğu ailelerde velayetin nasıl düzenleneceği sorunu daha karmaşık bir hal almaktadır. Mahkemeler, velayet kararını verirken çocuğun üstün yararı ilkesini en temel kriter olarak kabul eder.

Ancak birden fazla çocuğun varlığı halinde bu üstün yarar kavramı sadece fiziksel ve maddi imkanlarla sınırlı kalmaz; çocukların psikolojik bütünlüğü ve birbirlerinden güç almaları da denkleme dahil olur. Hukuk sistemimizde genel eğilim zorunlu bir sebep olmadıkça kardeşlerin birbirinden ayrılmaması ve velayetlerinin aynı ebeveyne verilmesi yönündedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2015/16387 E., 2016/7820 K. sayılı kararı kardeşlerin ayrılmaması ilkesinin ne denli güçlü bir kriter olduğunu gösteren emsal bir içtihattır. Karara konu olan olayda, yerel mahkeme çocuklardan birinin velayetini anneye, diğerinin velayetini ise babaya (çocuğun tercihi doğrultusunda) vermiştir.

Ancak Yargıtay, bu bölünmeyi çocuğun menfaatine aykırı bulmuştur. Yüksek Mahkeme, çocukların kardeşlik duygusunu yaşayabilmeleri ve birbirlerinden kopmamaları adına velayetlerin tek bir ebeveynde toplanmasının esas olduğunu vurgulamıştır.

Kararın bir diğer önemli boyutu ise çocuğun tercihi ile üstün yarar arasındaki dengedir. İdrak çağındaki bir çocuğun velayet konusundaki görüşü mahkemece dinlenir ve önem verilir ancak bu görüş mahkemeyi bağlayıcı mutlak bir emir değildir.

Söz konusu olayda çocuk babasıyla kalmak istediğini belirtse de Yargıtay babanın uyuşturucu geçmişi, psikolojik sorunları ve çocuğa şiddet uyguladığı yönündeki tanık beyanlarını dikkate alarak çocuğun tercihinin kendi üstün yararına aykırı olduğuna hükmetmiştir. Yani çocuk istese bile ortamın çocuğun gelişimine zarar vereceği açıksa ve bu durum kardeşinden ayrılmasına neden olacaksa mahkeme çocuğun isteğinin aksine karar verebilir.

Sonuç olarak, velayet düzenlemelerinde kardeşlerin bir arada büyümesi, boşanmanın getirdiği yalnızlık ve parçalanmışlık hissiyle baş etmelerini kolaylaştıran en önemli psikolojik destektir. Yargıtay, babanın ebeveynlik becerilerinin yetersizliği ve sosyal çevresinin olumsuzluğu gibi somut risklerin bulunduğu durumlarda kardeşlerin ayrılmaması gerektiğini ve anne şefkati, bakım ve ilgisi gereği her iki çocuğun velayetinin de anneye verilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Bu nedenle, boşanma aşamasındaki ebeveynlerin çocukları paylaşılacak birer eşya gibi görmemeleri, onların birbirlerine olan ihtiyacını gözeterek velayet taleplerini şekillendirmeleri hukuki ve vicdani bir zorunluluktur.

Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Boşanan çiftin birden fazla çocuğu bulunduğu takdirde çocukların velayetlerinin aynı ebeveyne verilmesinin tercih edileceğine ilişkin Yargıtay Kararı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2015/16387 E., 2016/7820 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı kadın tarafından velayet, nafaka ve tazminatların miktarı yönünden; davalı erkek tarafından ise kusur belirlemesi, yoksulluk nafakası, velayet, tazminatlar ve ziynet alacağı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalının tüm, davacı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2- Mahkemece boşanma kararıyla birlikte, tarafların ortak çocukları olan Nisan'ın velayeti anneye 03.09.2001 doğumlu ...’un velayeti davalı babaya verilmiştir. Velayet tercihi konusunda ...'un davacı babayı tercih ettiği görülmüştür. Velayet düzenlemesinde asıl olan çocuğun üstün yararıdır. Üstün yararın gerektirdiği takdirde, çocuğun velayet konusundaki görüşünün aksine de karar verilebilir. Velayet düzenlemesine konu birden fazla çocuk bulunduğu takdirde, çocukların kardeşlik duygusunu yaşayabilmeleri için üstün yararları gerektirmediği sürece velayetlerinin aynı ebeveyne verilmesinin tercih edilmesi gerekir. Yaşça küçük olan çocukların, anne şefkat, bakım ve ilgisini yaşayabilmeleri için, annenin bu görevi üstlenmesine engel bir durumu bulunmadıkça velayetin anneye verilmesi tercih edilmelidir.

Bu ilkeler ışığında sosyal inceleme raporu içeriğine göre, davalı babanın çocuk yetiştirme konusunda yetersiz olduğu, yaşadıkları sosyal çevrenin çocuğu olumsuz etkileyeceği, babanın uyuşturucu geçmişi olduğu ve bir takım psikolojik sorunları bulunduğu tanık beyanlarına göre çocuğa şiddet uyguladığı ve anlaşamadıkları, çocuğun daha çok babaanne tarafından sahiplenildiği, annesinin yanına gitmek istediğini ve kendisini bu ortamdan kurtarmasını istediğini tanıklardan ...'a söylediği dikkate alındığında; her iki çocuğun velayetinin de davalı anneye verilmesi gerekirken; mahkemece yazılı gerekçeyle Şehmus'un velayetinin babaya verilmesi isabetli olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 136.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcını yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.18.04.2016 (Pzt.)