İş Arkadaşına "Gerizekalı, Gerzek" Demek Tazminatsız Fesih Sebebidir

İş hukukunda işverenin yönetim hakkı ile işçinin iş güvencesi arasındaki denge işyerindeki çalışma barışı ve disiplini üzerine kuruludur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi, işçinin işverene, ailesine veya işverenin diğer bir işçisine sataşmasını (hakaret, tehdit, taciz vb.) işveren açısından haklı nedenle derhal fesih sebebi olarak düzenlemiştir.

Sataşma kavramı oldukça geniş bir tanım olmakla birlikte Yargıtay uygulamalarında bir işçinin diğerine onur kırıcı, küçük düşürücü veya tahrik edici sözler söylemesi bu kapsamda değerlendirilmektedir. Bu tür eylemler, işveren açısından iş ilişkisini sürdürülemez hale getirdiği için işverene tazminat ödemeksizin sözleşmeyi sona erdirme hakkı tanır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2014/22068 E., 2014/37710 K. sayılı kararı, işyerindeki sözlü tartışmaların hukuki boyutunu netleştiren emsal bir nitelik taşımaktadır. Karara konu olayda, bir işçi çalışma arkadaşı hakkında "gerizekalı, gerzek" ifadelerini kullanmıştır.

Yerel mahkeme, olayın oluş şeklini ve karşı tarafın tahrikini gerekçe göstererek işçinin işe iadesine karar vermiş olsa da Yargıtay bu kararı bozmuştur. Yüksek Mahkeme, işçinin sarf ettiği bu sözlerin sabit olduğunu (tanık beyanlarıyla doğrulandığını) ve bu ifadelerin doğrudan sataşma niteliğinde olduğunu belirtmiştir. Sataşma eyleminin gerçekleşmesi, fesih için yeterli bir haklı neden kabul edilmiştir.

Bu kararın en kritik noktası, işçinin "kışkırtıldım" veya "karşı taraf başlattı" savunmasının kullanılan ifadelerin ağırlığı karşısında her zaman koruyucu bir kalkan olamayacağıdır. Yargıtay, sözlerin sataşma niteliğinde olup olmadığına odaklanmakta ve "gerizekalı, gerzek" gibi hakaretamiz ifadelerin kullanımını işyerindeki hiyerarşiyi ve huzuru bozan affedilmez bir disiplin suçu olarak görmektedir.

Dolayısıyla, bu kelimelerin kullanılması durumunda işveren ihbar ve kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü olmaksızın işçiyi derhal işten çıkarabilir.

Sonuç olarak, işyeri sınırları içerisinde işçilerin birbirlerine karşı kullandıkları üslup sadece ahlaki bir sorun değil, doğrudan iş akdinin geleceğini belirleyen hukuki bir sorumluluktur. Öfke anında sarf edilen hakaret içerikli sözler, yıllarca verilen emeğin ve biriken kıdem tazminatının bir anda yanmasına neden olabilir.

İşverenlerin bu tür durumlarda tutanak tutarak, tanık beyanlarını alarak ve disiplin sürecini İş Kanunu'nun 25/II. maddesine uygun şekilde işleterek fesih gerçekleştirmesi davanın işveren lehine sonuçlanmasında belirleyici rol oynamaktadır.

Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Davacı işçinin başka bir işçi için “gerizekalı, gerzek” diyerek sataşmasının işveren açısından haklı nedenle fesih sebebi olduğuna ilişkin Yargıtay Kararı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2014/22068 E., 2014/37710 K.

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 17/07/2013 tarihinde iş arkadaşının küfür ve hakaretlerine maruz kaldığını, söz konusu hakaretleri üstlerine iletmesi üzerine başlatılan soruşturma sonucunda 29/07/2013 tarihinde davacının " çalışma arkadaşına hakaret ederek tahrik ettiği" gerekçesi ile işine son verildiğini, ancak bu gerekçenin geçerli olmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, davacının iş akdinin haksız ve yasaya aykırı olarak feshedildiğini iddia ile feshin geçersizliğini, işe iadeye ve buna bağlı tazminat ile ücretlere karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı,davacının iş sözleşmesinin 25/II-d maddesi gereği haklı sebeple feshedildiğini, davacının şirkette yurtdışı Turlar Şefi olarak çalışan B.. B..'in 17/07/2013 tarihinde kendisine hakaret ve küfür ettiği iddiasıyla aynı gün dilekçe vererek şikayette bulunduğunu, şikayet üzerine soruşturma açıldığını, ifadelerine başvurulan tanık beyanlarına göre davacının iş arkadaşına hakaret ederek tahrik ettiği ve kavgaya sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece ,dinlenen tanıkların beyanlarına göre yurtdışı turlar şefinin davacıya gönderdiği bir mail üzerine davacının, kalite şefine bu maile cevap vermek istediğini bildirdiği bir sırada, odasından çıkan yurtdışı turlar şefinin "benim hakkımda konuşuyorsunuz, o lafları bir yerinize sokarım" şeklinde konuştuğu, her iki çalışanın da bu tartışma nedeniyle işten çıkarıldığı , olayın oluş biçimine göre yurtdışı turlar şefinin davacıyı duymasının mümkün olmadığı, olaya sebebiyet verenin davacı olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece , olaya sebebiyet verenin davacı olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de, davalı tanık beyanları, işyeri soruşturmasında ifadesine başvurulan diğer işçilerin yazılı ifadeleri dikkate alındığında davacının başka bir işçi için “ gerizekalı, gerzek” sözlerini kullandığı sabittir.

Bu durumda, davacının işyerinde çalışan başka bir işçiye yönelik söylediği anlaşılan bu sözler sataşma niteliğinde olup işveren feshinin 4857 sayılı yasanın 25/2-d maddesine göre haklı nedene dayandığı anlaşıldığından davanın reddi yerine kabulü hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4.Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 136.00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 09.12.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.